الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
245
دقائق العلاج ( فارسي )
[ باب ] سيزدهم حرف " ص 1 - صابون : يك جزء آهك و دو جزء نمك قليا را خوب مىسايند و آنها را در ظرفى ريخته و پنج برابرشان آب بر روى آنها مىريزند و مىجوشانند تا وقتى كه اگر موئى در آن فرو ببرند له شود آنگاه آن را صاف كرده و بر روى تفالهاش آب مىريزند و مىجوشانند تا مزهاى در آن باقى نماند سپس به اندازه ده برابر آخرين آب روغن زيتون در ديك ريخته مىجوشانند و آن آب را كمكم روى آن مىريزند و سپس آب پيش از آن و بهمينطور ساير آبها را كمكم مىريزند و بهتر اين است كه همينكه آب در درون ديگ رنگين شد آن را بريزند و آب ديگر را داخل كنند و عمل را ادامه دهند تا خميرى در ديگ بدست آيد و نشانى رسيدنش اين است كه روغنش رفته باشد و ديگر آتش نگيرد و اگر پيش از آنكه به اين حد برسد سفت شد بايد آب خالص بر آن بريزند و بپزند و همينكه رسيد آن را از آتش برداشته و بر پاره سنگى ريخته و هر جور كه بخواهند آن را در قالب مىريزند و اگر بخواهند تنديش تمام شود بايد آن را در آب خالص چند بار بجوشانند تا پاك شود . پارهاى از صابونسازان پس از اين عمل محلول نشاسته به اندازه يك دهم روغن به آن افزوده مىپزند تا كاملا بهم آميخته گردد و اگر بخواهند خوشبو شود بايد هر نوع عطرى را كه بخواهند مانند صندل ، عنبر ، ريشه سوسن ، گل سنجد و يا چيزهاى ديگر در آن مىريزند و
--> - ترياك يك ششم مثقال ، سنبل الطيب يك ششم مثقال ، صمغ سه مثقال آنها را با آب باران خمير كرده و با سفيده تخم مرغ آميخته به كار مىبرند براى چشم درد شديد و چرك زياد ، دانهها و برآمدن قرحه در روى قرنيه سودمند است . مؤلف اعلى الله مقامه